يكشنبه ، 26 دی 1395 ، 10:33

نام بلندآوازة حکیم توس، زینت‌بخش جدیدترین كشف گونة گیاهی
توسط پژوهشكدة علوم گياهي

به ‌گزارش روابط‌عمومی پژوهشكدة علوم گياهي دانشگاه فردوسی مشهد، آقایان دکتر فرشید معماریانی و محمدرضا جوهرچی اعضای هیئت علمی گروه گیاه‌شناسی (هرباریوم) این پژوهشکده، موفق شدند گونه گیاهی جدیدی را برای دنیا، از خراسان کشف و معرفی نمایند.

این گونه، از جنس زنبق (Iris) و متعلق به تیره زنبقیان (Iridaceae) است که برای نخستین‌بار از کوه‌های هزارمسجد و الله‌اکبر در شمال استان خراسان‌رضوی جمع‌آوری شده و پس از مطالعات تخصصی گیاه‌شناسی بر روی نمونه‌های هرباریومی و نمونه‌های زنده از این گیاه در رویشگاه‌های طبیعی، به‌عنوان گونة جدیدی برای علم گیاه‌شناسی و دنیا معرفی شده است.

این گونة جدید، به افتخار شاعر بلندآوازه ایران‌زمین، حکیم ابوالقاسم فردوسی، به نام علمی Iris ferdowsii یا "زنبق فردوسی" نامگذاری شده است و نمونة تیپ یا سند آن، تحت شمارة45170 در هرباریوم دانشگاه فردوسی مشهد نگهداری می‌شود. شایان ذکر است که رویشگاه نمونة تیپ این گونه، بر روی دامنه کوه‌های هزارمسجد و مُشرِف به روستای پاژ، زادگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی قرار گرفته است.

"زنبق فردوسی" در دامنة ارتفاعی بین 1400 تا 2750متری استپ‌های کوهستانی با شیب ملایم و بستر سنگ‌آهکی می‌روید و از نظر علم رده‌بندی گیاهی، از خویشاوندان وحشی زنبق‌های زینتی محسوب می‌شود. با توجه به جمعیت‌های بسیار پراکندة این گونه و نیز تخریب زیستگاه‌ها بر اثر چرای بی‌رویة دام، شخم‌زنی مراتع کوهستانی برای کشاورزی دیم و عملیات جاده‌سازی، این گونة زیبا و ارزشمند بر مبنای معیارهای اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN)، گونه‌ای درخطر انقراض محسوب می‌شود.

گزارش این اکتشاف علمی در قالب یک مقالة تخصصی در نشریه Phytotaxa که جزء نمایه JCR قرار دارد، به چاپ رسیده است. علاقه‌مندان می‌توانند برای دسترسی به متن کامل مقالة مذکور به نشانی‌های زیر مراجعه نمایند:

http://biotaxa.org/Phytotaxa/article/view/phytotaxa.291.3.3

http://pad.um.ac.ir/file/view/12826847

تصویری از این گونة گیاهی در زیر آورده شده است.

12

بازدید ها : 123