دانستنی‌های جالب و علمیِ گیاه‌شناسی؛ قسمت هفتم: رده‌بندی APG در فلور ایران؛ 1- دگرگونی‌های تاکسونومیک تیره سوسنیان (Liliaceae s.l.) در ایران

براساس دستاوردهای جدید علم سیستماتیک گیاهی حاصل از مطالعات مولکولی (فیلوژنی)، دگرگونی‌هایی در نظام‌های طبقه‌بندی گیاهان ایجاد شده است که تازه‌ترین آن‌ها در مقاله گروه فیلوژنی نهاندانگان(APG, 2016) به چاپ رسیده است.

هم‌اکنون این نظام طبقه‌بندی در دانشگاه‌های طراز اول دنیا و ایران آموزش داده می‌شود و کتاب‌ها و مقاله‌های مرتبط با گیاه‌شناسی و همچنین مطالعات فلوریستیک و پایان‌نامه‌های تحصیلی چنین رشته‌هایی بر اساس سیستم رده‌بندیAPG نگاشته می‌شود. این امر، خوشبختانه در پژوهشکده علوم گیاهی و دانشکده علوم پایه دانشگاه فردوسی مشهد نیز بر همین منوال صورت گرفته است. بنابراین همکاران و مدرسان گیاه‌شناسی در دانشکده‌های کشاورزی و منابع‌طبیعی و محیط‌زیست دانشگاه نیز باید در آموزش‌های رایج، تجدیدنظر کرده و دانشجویان خود را با نظام جدید طبقه‌بندی گیاهی (APG) آشنا نمایند.

در این نوشتار به‌عنوان نمونه، جابه‌جایی‌های صورت‌گرفته در تیره سوسنیان (Liliaceae)، براساس جنس‌های موجود در فلور ایران در شمای زیر آورده شده است. همان‌گونه که ملاحظه می‌شود، جنس‌های هفت زیرتیره این تیره، از سیستم قدیمی (کرانکوئیست) به شِش تیره جدید، انتقال یا ارتقاء یافته‌اند.

توضیح این که در تیره Amaryllidaceae علاوه بر Allium که از تیره Liliaceae به این تیره منتقل شده است، سایر جنس‌های آن در فلور ایران عبارتند از: Ungernia، Sternbergia، Narcissus، Leucojum، Galanthus. همچنین جنس Ixiolirion از تیره Amaryllidaceae منفک و در تیره مستقلی به نام Ixioliriaceae جای گرفته است.

 1Ixiolirion tataricum